آبخيزداري
-
سالانه ۶ ميليون هكتار از اراضي كشاورزي سراسر جهان به بيابانزايي برگشتناپذير دچار ميشوند يعني هر سال منطقهاي با حدود دو برابر مساحت كشور بلژيك از دست ميرود بدون اينكه عملا اميدي براي بازيافت آن موجود باشد. بعلاوه هر سال حدود ۲۰ ميليون هكتار زمين ديگر هم آنقدر فقير ميشود كه ديگر كشاورزي يا چرا در آن سودآور نيست. به هر حال قسمت اعظم زمينهاي كشاورزي جهان در منطقهاي از خط ممتد تخريب كه بين باروري كامل و تخريب چارهناپذير زمين كشيده شده است قرار گيرند و متاسفانه در حال حاضر لغزيدن به سمتي از اين خط كه بيانگر كاهش باروري است ميباشد.
-
ارزش اقتصادي توليدات مستقيم و غيرمستقيم منابع طبيعي كشور سالانه به بيش از ۶۷ ميليارد دلار ميرسد.
-
تحقيقات جهاني ارزش توليدات و خدمات زيستمحيطي جنگلها را سالانه در حدود ۹۷۰ دلار در هر هكتار برآورد كردهاند. اين رقم براي هر هكتار زمين مرتعي ۲۳۲ دلار محاسبه شده است. ارزش چوب و علوفه جنگلها و مراتع كه مورد بهرهبرداري قرار ميگيرند حدود ۲۰- ۱۵درصد ارزش كل توليدات و خدمات زيستمحيطي آنهاست.
-
بنابراين ما فقط ۲۰ درصد ارزش توليدي منابع طبيعي (ناشي از برداشت چوب و علوفه آنها) را ميبينيم و حدود ۸۰ درصد ارزش اقتصادي ناشي از ساير توليدات و خدماتي را كه اين منابع در اختيار ما قرار ميدهد مد نظر قرار نميدهيم. از اين رو تخريب منابع طبيعي كشور كه ناشي از برداشت بيرويه از آنهاست هم از نظر اقتصادي ضرر دارد و هم از نظر زيستمحيطي خطرناك است.
-
ارزش افزوده يك هكتار جنگلكاري (بطور مستقيم و غيرمستقيم) ۲۰۰ميليون دلار است.
-
ارزش يك درخت جنگلي با تاج گسترده و سالم و شاداب واقع در محيط فاقد پوشش درختي از نظر زيستمحيطي ۵۰ هزار دلار است.
-
گياه و درخت به عنوان موجود زنده در بستري به نام خاك به حيات خود ادامه ميدهد و آب و خاك و گياه يا درخت سه متغيري هستند كه روابط پيچيدهاي با هم دارند. در اين ميان كشاورز مرتعدار جنگلدار مدير فني و هنري است كه با درك ارتباطات بين آنها به آفرينش و ابتكار دست ميزند.
-
هر فرد روزانه ۵/۱كيلوگرم آب و يك كيلوگرم غذا نياز دارد در حالي كه هواي مورد نياز هر انسان به ۱۶ كيلوگرم در روز ميرسد. بنابراين آلودگي هوا ميتواند ۱۱ برابر آلودگي آب و حدود ۱۶برابر آلودگي غذا خطرناكتر باشد آن هم در كشوري كه سالانه دست كم 6 ميليون تن آلاينده در فضايش تخليه ميشود و تنها در پايتخت آن سالي ۷۸۰۰ نفر قرباني آلودگي هوا ميشوند.
-
بيش از ۵ ميليارد هكتار از سرزمينهاي جهان يعني عرصهاي به وسعت ۵ برابر كشور پهناور كانادا از جريانهاي بيابانزايي آسيب ديده و دچار افت توان توليد شدهاند و هماكنون با شتابي معادل ۵۰ ميليون هكتار در سال (۵ برابر مساحت استان اصفهان) بر وسعت سرزمينهاي متاثر از بيابانزايي در جهان افزوده ميشود.
-
بر پايه شاخصهاي اقليمي برگرفته از ۱۹۹۷UNEP و (خليلي ۱۳۷۱) با توجه به ارقام ارائه شده در جدول فوق سهم ايران از مجموع سرزمينهاي خشك نزديك ۲برابر سهم جهاني و در مورد بيابانهاي واقعي ۵ برابر سهم جهاني است. واقعيتي كه شكنندگي و آسيبپذيري فزونتر ايران را در اثر فعاليتهاي كاهنده كارايي سرزمين به روشني نشان ميدهد.
-
شتاب شور شدن اراضي از مرز ۴ درصد در سال فراتر رفته است.
-
مطابق ستادههاي به دست آمده از پژوهش كه توسط يك گروه ۱۳ نفري از دانشمندان شناخته شده بينالمللي در سال ۱۹۹۶به انجام رسيده ارزش تجاري طبيعت برابر با ۳۰ تريليون دلار برآورده شده است. (اخيرا مخدوم ۱۳۸۰ ـ الف به نقل از Alonso ۲۰۰۱) اين رقم را ۳۳ تريليون دلار اعلام كرده است. موقعيت ممتاز ايران با اين توصيف آشكارتر ميشود چرا كه به رقم دارا بودن تنها ۳۲درصد از مساحت كره زمين بر مبناي گزارش سال ۱۹۹۳ بانك جهاني حدود ۷ درصد از كل ذخاير طبيعي جهان را دارد. به بياني ديگر ايرانيان داراي سرزميني هستند كه ارزش متوسط هر هكتار آن حدود ۲۲ برابر ميانگين جهاني است. سرزميني كه مواهب كمنظير آن نه فقط به نسل امروز و نه حتي به آيندگان اين بوم و بر (مرز و بوم)بلكه متعلق به نوع بشر وديعه الهي به جهانيان است.
-
وقتي يك مرتع خوب تبديل به مرتع فقير ميشود مقدار سيلاب آن منطقه ۳۶ برابر افزايش پيدا ميكند (روزانه اطلاعات ۱۰/۶/۸۰ به نقل از دكتر انوشيروان نجفي معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست)
-
۸۰ درصد سطح كشور داراي اقليم خشك و نيمهخشك تا خشك نيمهمرطوب است. بر مبناي تعريف كنوانسيون مبارزه با بيابانزايي و تعديل اثرهاي خشكسالي سازمان ملل متحد و نيز معيارهاي ارايه شده به استثناي نوار باريكي از سواحل درياي خزر و بخشي از ارتفاعات بقيه نواحي ايران در معرض عوامل بيابانزايي قرار دارند.
+ نوشته شده در یکشنبه هفدهم آذر ۱۳۸۷ ساعت 0:16 توسط مهدی بلیغی
|